Các vấn đề về trình độ CNTT của cán bộ quản lý; về tình trạng nghèo
nàn, “sống thực vật” của không ít website; việc thiếu cơ sở dữ liệu
(CSDL) dùng chung; thói quen làm việc không qua môi trường mạng; quá
trình triển khai có manh mún hay không… đã được các độc giả thẳng thắn
“chất vấn” Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) Nguyễn
Minh Hồng trong buổi đối thoại trực tuyến về chính phủ điện tử (CPĐT)
ngày 22/11 vừa qua.
 |
|
Thứ trưởng Nguyễn Minh Hồng trong một lần trả lời đối thoại trực tuyến về ứng dụng CNTT. (Ảnh: VNN) |
Chính phủ điện tử "nghèo nàn"...
Trước
câu hỏi khá thẳng thắn của khán giả Lê Minh Nguyệt, nguyetle@yhaoo.com
về sự áp đặt, ban phát và “nghèo nàn” của chính phủ điện tử: “Thưa thứ
trưởng, tôi nhận thấy rằng, cái gọi là chính phủ điện tử hiện nay chỉ
là những dịch vụ mà các cơ quan công quyền muốn cho thứ gì thì cho dân
được hưởng thứ đó, còn không thì… thôi!”, Thứ trưởng Nguyễn Minh Hồng
thừa nhận: “Trình độ CPĐT còn chưa ở mức cao, cơ quan nhà nước cung cấp
thông tin cho người dân còn nghèo nàn”.
Tuy nhiên, Thứ trưởng
không đồng tình với quan điểm “cơ quan nhà nước muốn cho dân cái gì thì
cho” của khán giả Nguyệt: “Tôi không nghĩ rằng các cơ quan nhà nước
tiếp cận và thực hành theo cách đó. Thông tin cho người dân còn nghèo
nàn là do có khó khăn trong việc tập hợp, thu thập và cung cấp thông
tin cho người dân và doanh nghiệp. Chúng tôi hy vọng thời gian tới việc
này sẽ có những bước tiến nhất định”.
Khán giả ở địa chỉ email
hoangthaibinh0707@gmail.com có nhận định tương tự về tình trạng “sống
thực vật” của nhiều website: “Nhiều cơ quan hiện nay lập ra website rồi
lại bỏ bẵng không chăm sóc, không cập nhật thường xuyên, điều đó nghiễm
nhiên gây khó khăn cho người dân có nhu cầu thông tin. Đâu là lý do của
thực trạng này? Liệu có thể nào là một sự né tránh thông tin? Và liệu
sẽ phải khắc phục thế nào để hướng tới một chính phủ điện tử mà các nhà
quản lý đang rất hào hứng nói tới?”.
Thứ trưởng Nguyễn Minh
Hồng lý giải: Lý do mà các trang tin điện tử của các cơ quan Nhà nước
không cập nhật thường xuyên theo tôi là một thực trạng mà do những
nguyên nhân sau:
Nhiều lãnh đạo cơ quan
chưa quan tâm đúng mức, chưa thấy rằng việc cập nhật thông tin lên
website của cơ quan mình là thật sự cần thiết và quan trọng.
Thứ 2 là khó khăn về
nhân lực, tài chính. "Nhưng tôi không nghĩ là có sự né tránh thông tin
ở đây. Thực tế là tháng 7 vừa qua, Bộ TT&TT đã ban hành Thông tư
yêu cầu cơ quan Nhà nước thuộc Bộ phải cung cấp những văn bản pháp luật
liên quan đến cơ quan mình, cung cấp dịch vụ hành chính của nền hành
chính công thuộc cơ quan mình để người dân có thể hiểu, nắm rõ. Bộ cũng
đang có dự dịnh sẽ ra một Nghị định quy định rõ trách nhiệm phải cung
cấp thông tin tới người dân", ông Hồng nói.
Ngoài ra, Bộ
TT&TT cũng có một giải pháp cụ thể: 1 năm 2 lần tổ chức đánh giá
xếp hạng các trang tin điện tử của các cơ quan trong Bộ để các cơ quan
thấy mình còn thiếu thông tin gì từ đó có giải pháp khắc phục. Hi vọng
rằng các địa phương sẽ có đóng góp để các cơ quan tự điều chỉnh và cũng
hi vọng rằng người dân cũng có ý kiến đóng góp, xây dựng kể cả những ý
kiến về việc đưa tin sai, tin cũ…
Để khắc phục tình trạng hiện
nay là cơ sở dữ liệu của đơn vị nào thì đơn vị đó dùng mà khán giả đề
cập, Thứ trưởng Hồng cho biết: cơ sở dữ liệu đúng là vấn đề hết sức cấp
thiết dù chúng ta đã có 1 số CSDL quốc gia, đặc biệt là CSDL quốc gia
về thủ tục hành chính – 1 trong những CSDL quốc gia chính thức đầu tiên
đã đi vào hoạt động. Chúng ta coi CSDL quốc gia dùng chung là trái tim
của hệ thống CPĐT. Bộ TT&TT đang xây dựng danh mục CSDL quốc gia
cần xây dựng trong thời gian tới. Thủ tướng Chính phủ sẽ phân công từng
bộ hoặc vài bộ phối hợp xây dựng các CSDL quốc gia về từng mảng trên cơ
sở chuẩn do Bộ TT&TT ban hành và trên cơ sở tham khảo tiêu chuẩn
quốc tế. Các CSDL này sẽ được chia sẻ, để tất cả cơ quan nhà nước và
người dân truy cập, sử dụng. Vấn đề này nằm trong kế hoạch cụ thể và
đang trong quá trình triển khai xây dựng.
Điểm thắt nút: Trình độ CNTT của cán bộ
Về vấn đề trình độ
CNTT của cán bộ quản lý nhà nước, Thứ trưởng Hồng cho rằng: Điều quan
trọng là nhà quản lý cần có tầm nhìn và thấy được ứng dụng CNTT là điều
tất yếu chứ không phải nhất thiết phải có trình độ ĐH và CĐ về CNTT.
Khán giả Bùi Việt
Nga ở Bắc Giang nói: “Theo tôi thấy thì ở các cơ quan quản lý nhà nước,
có thể ở cấp cao hơn thì đỡ hơn, nhưng từ cấp huyện trở xuống thì trình
độ CNTT của người dân còn yếu kém lắm, việc một cán bộ hành chính không
biết cách lập một địa chỉ email cho riêng mình hoặc được lập cho rồi
thì vẫn lóng ngóng không biết khai thác hết các công cụ của hộp thư
điện tử là quá phổ biến nên tôi không biết mục tiêu CPĐT của chúng ta
sẽ được thực hiện như thế nào? Bao giờ mới thành? Hay là chỉ cần triển
khai ở cấp trên, cấp rất cao thôi?”.
Thứ trưởng Nguyễn Minh
Hồng cho biết: Mục tiêu về CPĐT đã được xây dựng và ban hành, tuy
nhiên, theo từng giai đoạn sẽ căn cứ theo quá trình triển khai thực tế
để đề xuất một bước đi, một giải pháp phù hợp để làm sao tối ưu hóa
tiến trình tiến tới CPĐT như mong muốn.
Thứ 2 là việc bao giờ
hoàn thành? "Tôi có thể trả lời là không biết bao giờ có thể hoàn
thành, cũng như cải cách hành chính, đây là việc làm liên tục và lâu
dài, chừng nào chúng ta còn, xã hội còn thì việc hoàn thiện các quy
trình hành chính của nhà nước còn tiếp tục", Thứ trưởng khẳng định.
Theo Thứ trưởng Nguyễn
Minh Hồng, bên cạnh việc cung cấp các dịch vụ trực tuyến cho người dân
ở mức độ thấp trong thời gian tới, song song với việc triển khai thì
cần tăng cường ứng dụng CNTT trong nội tạng, nội bộ các cơ quan nhà
nước như bạn Nga có đề cập tới là các công chức, còn các cấp nào được
triển khai thì tất cả các cấp đều triển khai, đặc biệt cấp nào gần dân
nhiều nhất thì càng phải triển khai sớm.
Về trình độ CNTT của
lãnh đạo các cơ quan nhà nước, Thứ trưởng cho rằng: "Đúng là còn bất
cập trong việc hiểu cũng như nhận thức về CNTT nhưng tôi nghĩ lãnh đạo
các cơ quan nhà nước không nhất thiết phải có trình độ ĐH và CĐ về CNTT
vì họ phụ trách rất nhiều lĩnh vực khác nhau nếu lĩnh vực quản lý nào
cũng cần phải có trình độ đó thì tôi e rằng phải mất rất nhiều năm mới
có đủ bằng cấp cần thiết. Quan trọng nhất là hiểu vấn đề cơ bản nhất,
cốt lõi nhất của các ứng dụng CNTT và quan trọng nữa là có được tầm
nhìn và thấy được vai trò quan trọng, tất yếu của việc sử dụng CNTT
trong cơ quan, tổ mình và dựa vào những ý kiến tham mưu của chuyên gia
CNTT để đưa ra quyết định và chỉ đạo sát sao để thực hiện ứng dụng CNTT
trong cơ quan và cung cấp được những dịch vụ công trực tuyến qua mạng
cho dân và doanh nghiệp."
 |
| (Nguồn: etleboro.com) |
Cải cách hành chính song hành với CPĐT
Cải
cách hành chính (CCHC) và CPĐT phải đi song hành với nhau. Năm 2005, Bộ
Bưu chính Viễn thông (nay là Bộ TT&TT) đã xây dựng Luật CNTT, có 2
luống ý kiến. Luồng ý kiến thứ nhất cho rằng: CCHC phải thực hiện trước
sau đó mới triển khai các ứng dụng CNTT. Luồng ý kiến thứ 2 là: CNTT
phải có 1 bước đi trước để triển khai các ứng dụng sau đó quay trở lại
thúc đẩy tiến trình CCHC. Vì thế trong Luật CNTT có quy định ứng dụng
CNTT trong hoạt động của các cơ quan nhà nước phải làm thay đổi, hoàn
thiện các thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước để thúc đẩy quá trình
CCHC.
Bộ TT&TT cho rằng quan điểm này là phù hợp và 2 quá
trình này phải thực hiện song song, phải kết hợp chặt chẽ với nhau để
CCHC được nâng lên một mức thì CNTT cũng phải đáp ứng theo mức đó và
nâng lên mức cao hơn để tiếp tục CCHC. Có như thế mới nhanh chóng tiến
tới một trình độ ứng dụng CNTT cao đồng thời với 1 nền hànhchính được
hoàn thiện và tối ưu hoá.
Quá trình triển khai
CPĐT hiện nay tại Việt Nam có thuận lợi là: Chính phủ đã quyết tâm và
chỉ đạo quyết liệt, Thủ tướng Chính phủ trong phiên trả lời chất vấn
Quốc hội ngày 19/11 đã nói: Chính phủ điện tử là một chương trình lớn
và rất mới, Chính phủ đang tập trung chỉ đạo; CPĐT được người dân và xã
hội ủng hộ; hệ thống văn bản quản lý khá đầy đủ; có kinh nghiệm thành
công và thất bại; về tổ chức, các cơ quan đều có đơn vị chuyên trách về
CNTT; hạ tầng truyền thông, viễn thông, 25% dân số sử dụng Internet là
nữhng tiền đề rất căn bản để triển khai CPĐT.
Bên cạnh đó, khó
khăn về trình độ ứng dụng của công chức và người dân chưa cao; hạ tầng
truyền thông vẫn còn bất cập; nguồn tài chính; quy định pháp lý cho
triển khai ứng dụng cũng còn hạn chế.
Thứ
trưởng Nguyễn Minh Hồng khẳng định, nếu chưa có Chứng minh thư nhân dân
(CMT) điện tử tích hợp thông tin liên quan đến công dân thì rất khó
triển khai CPĐT ở trình độ cao. Chính phủ đã có dự án về cấp CMT điện
tử và Hộ chiếu điện tử. "Tôi hi vọng rằng, từ 2011-2015 sẽ hình thành
được CSDL về công dân để có thể cấp CMT điện tử".
Thứ trưởng
cũng cho biết, khó khăn lớn nhất là thay đổi thói quen, cách thức làm
việc từ môi trường làm việc qua giấy tờ, gặp mặt trực tiếp chuyển sang
môi trường làm việc qua mạng không giấy tờ. Đây là tiến trình dài mới
có thể chuyển hoàn toàn sang làm việc trên môi trường mạng.
Nhiều đơn vị đã họp qua
mạng, đây là một cách tiết kiệm thời gian đi lại, nhiều người có cơ hội
tham gia, đặc biệt với những cuộc họp có tính chất thông tin, tuyên
truyền. Tuy nhiên, họp trực tuyến không hoàn toàn thay thế các cuộc họp
truyền thống trực tiếp vì có rất nhiều cuộc họp vẫn phải gặp trực tiếp.
Trước
ý kiến của khán giả Ngô Xuân Cường (ngoxuancuong119@yahoo.com) về việc
có thiếu một nhạc trưởng hay vai trò của nhạc trưởng còn yếu trong
triển khai CPĐT ở Việt Nam hay không, Thứ trưởng cho biết hi vọng một
thời gian tới, chúng ta sẽ có được những kết quả nhất định theo định
hướng mới của Bộ TT&TT. Tuy nhiên, do Việt Nam đang ở một mức độ
rất khiêm tốn, nếu chúng ta mong muốn có ngay một mức độ cao thì rất
khó. Tôi hi vọng mọi người dân, các cơ quan đều tham gia vào tiến
trình này và cùng là một phần của nhạc trưởng để cùng xây dựng CPĐT. |